Η συμβολή της αγροτικής οικονομίας στη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής γης

Μέρος 2o

Info: [email protected]

georgia stin llada
Η Tekmon Geomatics (TG) μιλά με τον Θωμά Σιούτη και τον Σπήλιο Καταφυγιώτη γεωπόνους αγροτικής οικονομίας μέλη της Ελληνικής Γεωργίας (ΕΓ), ενός φορέα εκπαίδευσης ενημέρωσης και συμβουλευτικής πάνω σε γεωργικά θέματα.

Στο μέρος 1 της συζήτησής μας μιλήσαμε για τη γενική κατάσταση του γεωργικού τομέα στην Ελλάδα, τις δυσκολίες του αλλά και τις ευκαιρίες που προσφέρει, για το πως μπορεί ο/η σοβαρός ενδιαφερόμενος/ης που θέλει να εκμεταλλευτεί ένα αγροτεμάχιο να κάνει μια αρχή. Στο 2ο μέρος πάμε ένα βήμα παραπέρα. Μιλάμε για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής γεωργίας, το μέλλον της και αποδομούμε μύθους όπως οι «καλλιέργειες της μόδας».

Ποιο είναι το ποσοστό καλλιεργήσιμης γης που είναι αξιοποιημένη σήμερα στην Ελλάδα; Υπάρχει χώρος για βελτίωσης;

Κατά ποσό ισχύει ότι η κρίση ήταν κίνητρο να ασχοληθεί νέος κόσμος με τον πρωτογενή τομέα;

Πως μπορεί η Ελλάδα να ξεχωρίσει με τα γεωργικά της προϊόντα και πως μπορεί η ελληνική γεωργία να ανταγωνιστεί με τις αντίστοιχές των υπολοίπων χωρών της Νότιας Ευρώπης;

Ποιο είναι το success story της ελληνικής αγροτικής οικονομίας;

Ποιες καλλιέργειες και εκτροφές είναι σήμερα της μόδας?

Ποιο το μέλλον και ποιες είναι οι προβλεπόμενες τάσεις για την ελληνική αγροτική οικονομία;

TG: Ποιο είναι το ποσοστό καλλιεργήσιμης γης που είναι αξιοποιημένη σήμερα στην Ελλάδα; Υπάρχει χώρος για βελτίωσης;

ΕΛ: Βάσει των στοιχείων που δημοσιεύει η ελληνική Στατιστική Αρχή στην Ελλάδα το 2013 η γεωργική-καλλιεργήσιμη γη ήταν 36.633,3 χιλιάδες στρέμματα, δηλαδή το 27,75% της συνολικής έκτασης της χώρας. Το ποσοστό της καλλιεργήσιμης γης ως προς τη συνολική έκταση της χώρας είναι από μόνο του σχετικά μικρό συγκριτικά με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο που ξεπερνά το 40%, ενδεικτικό του έντονου ανάγλυφου της χώρας μας, με τις μεγάλες ορεινές εκτάσεις, τις απότομές και ακατάλληλες για καλλιέργεια πλαγιές, τα μικρά νησάκια και τις βραχονησίδες. Παρόλα αυτά το 41% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων βρίσκεται σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, στοιχείο που μαρτυρά έλλειψη αποδοτικότητας της ελληνικής γεωργικής γης σε όρους μέσης ποσοτικής απόδοσης ανά στρέμμα. Για μία ακόμα αναλυτικότερη ματιά στη διάρθρωση της γεωργικής γης στην Ελλάδα, μπορούμε να αναφέρουμε ότι αυτή σχεδόν κατά το 1/3 καλύπτεται από μόνιμες φυτείες, δηλαδή δενδρώνες και αμπελώνες, με κυρίαρχη ασφαλώς την ελιά.

Elliniki-Georgia

Πόση όμως από την καλλιεργήσιμη γη της χώρας αξιοποιείται συστηματικά και είναι ενταγμένη στην παραγωγική διαδικασία ουσιαστικά; Αυτό όντως θεωρούμε πως είναι ένα καίριο ερώτημα για την παραγωγικότητα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας, καθώς υπάρχει η αίσθηση ότι πέρα από το γεγονός ότι μεγάλα κομμάτια της καλλιεργήσιμης γης είναι από τη φύση τους χαμηλής απόδοσης, δεν αξιοποιούνται και συστηματικά. Από στοιχεία που του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε (Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων) για το 2013 δηλώθηκαν στα μητρώα του ως καλλιεργημένες εκτάσεις 26.049,4 χιλιάδες στρέμματα, δηλαδή το 70% περίπου των εκτάσεων που η Στατιστική Αρχή θεωρεί ως καλλιεργήσιμες. Αν λάβουμε υπόψη πως η δήλωση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων στον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε είναι υποχρεωτική μπορούμε να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα πως υπάρχει μεγάλο ποσοστό καλλιεργήσιμης γης που δεν δηλώνεται μιας και είτε δεν αξιοποιείται καθόλου και έχει βγει εκτός παραγωγής για χρόνια, είτε αξιοποιείται από μη επαγγελματικές εκμεταλλεύσεις που δεν έχουν σα στόχο την οικονομική βιωσιμότητα. Πέρα από τα ενδεικτικά αυτά στοιχεία, νομίζουμε πως είναι γενική η αίσθηση ότι σημαντικό μέρος της ελληνικής γεωργικής γης δεν είναι ενταγμένο σε επαγγελματικές και βιώσιμες εκμεταλλεύσεις είτε γιατί αφορά όντως αγροτεμάχια χαμηλής παραγωγικότητας, είτε γιατί πρόκειται για αγροτεμάχια που ανήκουν και χρησιμοποιούνται από μη επαγγελματίες παραγωγούς που δεν ενδιαφέρονται να βιοποριστούν από τη χρήση τους. Σε αυτό το τελευταίο συντείνουν το κληρονομικό δίκαιο, η παράδοση και ως σήμερα το φορολογικό καθεστώς στη χώρα μας που επιτρέπουν την κατοχή και χρήση γεωργικής γης από μη επαγγελματίες γεωργούς.

Θεωρούμε συνεπώς πως υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης του ποσοστού της καλλιεργήσιμης γης που αξιοποιείται συστηματικά. Αυτό μπορεί να συμβεί:

Πρώτον με τη χρήση κινήτρων (πχ φορολογικών) για τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας ή της χρήσης γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας από μη επαγγελματίες γεωργούς σε επαγγελματίες που θα την εντάξουν στις εκμεταλλεύσεις τους για βελτίωση της βιωσιμότητας αυτών.

Δεύτερων με ένταξη γεωργικών εκτάσεων χαμηλής παραγωγικότητας σε σχήματα αξιοποίησης από συλλογικούς φορείς όπως είναι οι συνεταιρισμοί, οι ομάδες παραγωγών, αναπτυξιακές εταιρίες κτλ.

TG: Κατά ποσό ισχύει ότι η κρίση ήταν κίνητρο να ασχοληθεί νέος κόσμος με τον πρωτογενή τομέα;

ΕΓ: Είναι αλήθεια ότι το ενδιαφέρον για ενασχόληση με τη γεωργία και την κτηνοτροφία μέσα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης εκτοξεύτηκε. Πολύς κόσμος που είτε έχασε τη δουλεία του είτε αναγκάστηκε να κλείσει την επιχείρησή του ή είδε τα εισοδήματά του να περιορίζονται σημαντικά, θεώρησε την απασχόληση στον πρωτογενή τομέα ως αποκούμπι. Ειδικά όσοι είχαν ήδη μια επαφή με την ύπαιθρο, με καταγωγή και οικογενειακοί περιουσία σε κάποια αγροτική περιοχή, έδειξαν έντονο ενδιαφέρον για ενασχόληση με τον πρωτογενή τομέα. Μάλιστα έρευνα που διεξήγαγε η εταιρία δημοσκοπήσεων ΚΑΠΑ RESEARCH για λογαριασμό του Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων το 2012, έδειξε ότι το 22% των κατοίκων Αθήνας και Θεσσαλονίκης θα έβλεπαν θετικά το ενδεχόμενο να ασχοληθούν επαγγελματικά με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Μιλάμε για 1 εκατομμύριο κόσμο! Ήταν τα πρώτα χρόνια της κρίσης βέβαια! Το έντονο αυτό ενδιαφέρον από ότι φαίνεται δε μετατράπηκε τελικά σε κύμα επιστροφής στην ύπαιθρό. Ούτε τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής αποδεικνύουν κάτι τέτοιο, ούτε η αίσθηση είναι αυτή.
Μάλιστα τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. δείχνουν μια μικρή άνοδο του αριθμού των απασχολούμενων στον πρωτογενή τομέα τα πρώτα χρόνια της κρίσης (2009, 2010) και μια πτώση στη συνέχεια. Δείτε αναλυτικά στον παρακάτω πίνακα.

Έτος 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Αριθμός απασχολούμενων στον πρωτογενή τομέα (χιλ. άτομα) 514 533 544 500 481 484 480

Το να γίνει ένας άνθρωπός της πόλης, γεωργός ή κτηνοτρόφος από τη μια μέρα στην άλλη δεν είναι κάτι εύκολό. Σκέψεις για κάτι τέτοιο μπορεί να υπάρχουν πολλές, η υλοποίησή τους όμως δύσκολή. Παρόλα αυτά αρκετοί επιχείρησαν αυτή τη μετάβαση, την επαγγελματική ενασχόληση με τη γεωργία και κτηνοτροφία. Σίγουρα υπάρχουν αρκετά success stories αλλά και αποτυχίες.

Στην εισαγωγή νέων ανθρώπων στο γεωργικό επάγγελμα βοήθησαν και θα συνεχόσουν να βοηθάνε και τα προγράμματα ενίσχυσης των Νέων Γεωργών που προκηρύσσονται από το Υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης που επιδοτούν την εγκατάσταση νέων στο γεωργικό επάγγελμα. Οι νεοεισερχόμενοι που εγκρίνονται λαμβάνουν το λεγόμενο πριμ πρώτης εγκατάστασης (κατά την τελευταία πρόσκληση κυμαινόταν από 10.000 € ως 20.000 €) ώστε να βοηθηθούν με τα πρώτα έξοδα της δραστηριότητάς τους. Βάσει αυτού του προγράμματος έχουν ενταχθεί για πρώτη φορά στο γεωργικό επάγγελμα από το 2009 ως σήμερα περίπου 20.000 νέοι γεωργοί και κτηνοτρόφοι και αναμένεται να ενταχθούν άλλοι τόσοι ως το 2020.

10 zerv

TG: Πως μπορεί η Ελλάδα να ξεχωρίσει με τα γεωργικά της προϊόντα και πως μπορεί η ελληνική γεωργία να ανταγωνιστεί με τις αντίστοιχές των υπολοίπων χωρών της Νότιας Ευρώπης;

ΕΓ: Ο ελληνικός αγροτικός χώρος έχει την ικανότητα να προσφέρει αυτάρκεια σε τρόφιμα για τους Έλληνες πολίτες. Το θέμα είναι αν είναι επιλογή μας να έχουμε μια εσωστρεφή γεωργία-κτηνοτροφία που θα παράγει επαρκή και προσιτά αγροτικά προϊόντα που θα καλύπτουν την εγχώρια ζήτηση ή μια μικρότερη γκάμα προϊόντων υψηλής ποιότητας που θα απευθύνονται σε συγκεκριμένες διεθνείς αγορές με υψηλή τιμή. Μάλλον στις σύγχρονές παγκοσμιοποιημένες συνθήκες της οικονομίας θα πρέπει να στραφούμε προς τη δεύτερη επιλογή, ασφαλώς με έναν ισορροπημένο τρόπο. Αυτό που εννοούμε είναι ότι θα πρέπει να προφέρουμε με δυναμισμό τα ποιοτικά μας προϊόντα για τα οποία έχουμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις διεθνείς αγορές όπως είναι το ελαιόλαδο και οι ελιές, συγκεκριμένα τυροκομικά προϊόντα, μέλι, κρασιά, φρούτα και λαχανικά, αλλά ασφαλώς να μην παραβλέψουμε το γεγονός πως η γεωργία σαν κλάδος έχει το ιερό καθήκον να προσφέρει ποιοτική τροφή στον πληθυσμό της χώρας.
Πάντως για να απευθυνθεί η ελληνική γεωργία με δυναμισμό στις διεθνείς αγορές και για να απολαύσει σημαντικά μερίδια αγοράς και υψηλές τιμές θα απαιτηθεί σημαντική προσπάθεια branding, οικοδόμησης δηλαδή καλής φήμης για αναγνωρίσιμα επώνυμα προϊόντα.

Υπάρχουν σε ορισμένα προϊόντα όπως πχ λάδι, μέλι σημαντικές προσπάθειες από εμπόρους-επιχειρηματίες κυρίως και λιγότερο από παραγωγούς, όμως είναι μεμονωμένες και ατομικές. Οι προσπάθειες αυτές προσφέρουν προφανώς σημαντικό όφελος στους μεμονωμένους αυτούς επιχειρηματίες που χτίζουν τα brands αλλά για να μιλάμε για όφελος σε επίπεδο ευρύτερο (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό) χρειάζεται να αναληφθούν ομαδικές πρωτοβουλίες από οποιασδήποτε μορφής συλλογικότητα (ομάδες παραγωγών, συνεταιρισμοί, τοπική αυτοδιοίκηση, εταιρείες κτλ). Μόνο έτσι το όφελος θα είναι ευρύτερο και θα διαχυθεί στην κοινωνία, αλλά και μεγαλύτερο καθώς η οικοδόμηση ισχυρών brands απαιτεί σημαντικές επενδύσεις που μόνο από συλλογικότητες μπορούν να προκύψουν.

Θεωρούμε λοιπόν πως αυτός είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθηθεί για να ελιχθούμε στον πραγματικά πολύ ανταγωνιστικό χώρο των διεθνών αγορών.
Κάποιες από τις χώρες που προσφέρουν ομοειδή γεωργικά προϊόντα ανταγωνίζονται κυρίως με βασικό πλεονέκτημα την ποιότητα (πχ Ιταλία) κάποιες άλλες με την χαμηλή τιμή (πχ Τουρκία). Θεωρούμε πως η ελληνική γεωργία και για λόγους μεγέθους παραγωγής, αλλά και για λόγους εξαιρετικής ποιότητας στα προϊόντα της πρέπει να ανταγωνιστεί στο πεδίο της ποιότητας. Αυτό βέβαια προϋποθέτει την προσπάθεια και τις επενδύσεις στο branding που προαναφέραμε.

Σημαντικά στοιχείο που οφείλουμε να εκμεταλλευτούμε στην προσπάθεια του branding, είναι η τοπικότητα της παραγωγής και οι ιδιαιτερότητες της χώρας (ιστορία, πολιτισμός, κουλτούρα, φύση, γεωγραφία κτλ). Τα στοιχεία αυτά μετράνε πάρα πολύ στην προώθηση τροφίμων υψηλής ποιότητας και συμβάλουν καθοριστικά στην προστιθέμενη αξία που αυτά τελικά λαμβάνουν. Η άλλη μεγάλη βιομηχανία της χώρας μας, ο τουρισμός, μπορεί να σταθεί αρωγός στην προσπάθεια αυτή, να γίνει δηλαδή η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη σύνδεση του τουριστικού προϊόντος με το αγροδιατροφικό, ο τουρίστας που απολαμβάνει διάφορες γεύσεις στη χώρα μας, να μπορεί να τις συνδέει με συγκεκριμένα προϊόντα που θα είναι σε θέση να αναζητήσει και να βρει πίσω στην πατρίδα του.

Ασφαλώς θα πρέπει να ανέβουμε και στο άρμα της παγκόσμιας μόδας της μεσογειακής διατροφής. Η οποία μάλλον πλέον δεν είναι μόδα, αλλά συνειδητοποίηση υγιεινού τρόπου ζωής σε όλο το δυτικό κόσμο. Και η μεσογειακή διατροφή είναι ελληνική διατροφή κυρίως, πρέπει να τους πείσουμε όλους για αυτό.

TG: Ποιο είναι το success story της ελληνικής αγροτικής οικονομίας;

ΕΓ: Όπως προείπαμε υπάρχουν σημαντικές επιτυχίες μεμονωμένων επιχειρηματιών και παραγωγών που αφορούν τόσο την εγχώρια όσο και τη διεθνή αγορά.
Και μόνο που ο αγροτικός τομέας έχει καταφέρει μέσα στην κρίση όχι μόνο να κρατηθεί αλλά και να αυξήσει τα εισοδήματά του είναι από μόνο του ένα success story της ελληνικής αγροτικής οικονομίας. Αν ρωτάτε αν είμαστε ικανοποιημένοι; Η απάντηση είναι κάθε άλλο παρά αυτό! Απλά η αγροτική οικονομία φαίνεται στάσιμη σε μία ελληνική οικονομία που βουλιάζει!

Και δεν είμαστε ικανοποιημένοι γιατί οι δυνατότητες είναι πολλές, με λίγο καλύτερη οργάνωση και συλλογική προσπάθεια τα αποτελέσματα θα ήταν θεαματικά.
Τα θετικά αποτελέσματα από τις δυνατότητες που υπάρχουν πρέπει να διαχυθούν σε όσο το δυνατό περισσότερο πληθυσμό που ασχολείται με την αγροτική οικονομία και όχι να είναι εμφανή μόνο σε νησίδες επιτυχημένης επιχειρηματικότητας.

TG: Ποιες καλλιέργειες και εκτροφές είναι σήμερα της μόδας?

ΕΓ: Κατά καιρούς και ειδικά τα τελευταία χρόνια ακούγονται και βγαίνουν στον τύπο πολλά για διάφορες πολλά υποσχόμενες καλλιέργειες και εκτροφές. Δημιουργείται λοιπόν μια φήμη και γίνονται της μόδας κάποιες από αυτές ως πολύ κερδοφόρες που μπορούν με μικρή επένδυση και λίγη δουλεία να αποδώσουν πολλά ανά στρέμμα. Είναι οι λεγόμενες εναλλακτικές, νέες καλλιέργειες ή εκτροφές. Το σούσουρο και η συντήρηση της κουβέντας γύρω από αυτές τις καλλιέργειες και εκτροφές δυστυχώς δεν αποσκοπεί απλά στην ενημέρωση του αγροτικού κόσμου για κάποιες νέες παραγωγικές δυνατότητες, αλλά παράλληλα πολλοί είναι αυτοί που επιδιώκουν αν μη τι άλλο να επωφεληθούν από την πώληση ελπίδας εύκολου κέρδος μέσω της γεωργικής-κτηνοτροφικής δραστηριότητας. Από τη συντήρηση της κουβέντας για τις καλλιέργειες της μόδας, κάποιοι (τύπος, έμποροι, σύμβουλοι) επιδιώκουν να επωφεληθούν πουλώντας ελπίδα σε ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα είτε ως επενδυτές είτε πολύ χειρότερα για λόγους ανάγκης (ανεργία, χαμηλό εισόδημα).

Αυτός είναι ο λόγος που δεν μας αρέσει η έκφραση «καλλιέργειες της μόδας»!

Σε καμία περίπτωση δεν είμαστε αντίθετοι στην ενασχόληση με τις λεγόμενες νέες ή εναλλακτικές καλλιέργειες, κάθε άλλο μάλιστα. Θεωρούμε πως απ τη στιγμή που η χώρα μας έχει τις τεχνικές και φυσικές δυνατότητες, απ τη στιγμή που παρουσιάζει τόσο πλούσιες εδαφοκλιματικές συνθήκες για να ευδοκιμεί μια τεράστια ποικιλία καλλιεργούμενων ειδών, πρέπει οι δυνατότητες αυτές να αξιοποιηθούν στο έπακρο και με καινοτόμους τρόπους.
Απλά θα θέλαμε να επιστήσουμε προς κάθε ενδιαφερόμενο την προσοχή!

Αν αυτές οι καλλιέργειες και εκτροφές οργανωθούν σωστά, μπορούν πραγματικά να προσφέρουν πολλά στην ελληνική αγροτική οικονομία.
Όμως προσοχή οι αγορές ακόμα δεν είναι διαμορφωμένες καλά, πράγμα που σημαίνει πως κάποιος ίσως αντιμετωπίσει προβλήματα στην προώθηση του προϊόντος του.
Από τεχνικής άποψης δεν υπάρχει η εμπειρία στην τεχνική καλλιέργειας και στην αντιμετώπιση προβλημάτων που υπάρχει για τις παραδοσιακές καλλιέργειες.
Επομένως υπάρχουν σημαντικά τόσο εμπορικά όσο και τεχνικά ρίσκα.

Θα συστήναμε λοιπόν σε κάποιον που θέλει να ασχοληθεί τα εξής:

• Να το κάνει παράλληλα και με κάποια δραστηριότητα παραδοσιακή, που έχει εμπειρία και σε μειωμένη αναλογία σε σχέση με αυτή.
• Να έχει φροντίσει τις διεξόδους-δυνατότητες πώλησης του προϊόντος του εκ των πρότερων.
• Να έχει εξετάσει προσεχτικά όλες τις τεχνικές παραμέτρους.
• Να έχει αποκτήσει πρώτα κάποια σημαντική εμπειρία ως παραγωγός (γεωργός-κτηνοτρόφος) παραδοσιακών καλλιεργειών-εκτροφών.
• Να επιδιώξει συνεργασίες με άλλους παραγωγούς.
• Να κλείσει τα αυτιά του στις σειρήνες περι εύκολης κερδοφορίας.

Ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με μόνιμες φυτείες δεν μπορούμε να μιλάμε για μόδα. Πρόκειται για μόνιμες καλλιέργειες που ξεκινάνε την παραγωγή τους σε 3-6 χρόνια και φτάνουν σε σημαντική παραγωγή μπορεί και μετά από 8 χρόνια. Επομένως η σημερινή ζήτηση δεν μπορεί να είναι ο κύριος παράγοντας για τις επιχειρηματικές μας αποφάσεις.Η απόφαση για την καλλιέργεια – εκτροφή με την οποία θα ασχοληθεί κάποιος πρέπει να είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης τεχνοοικονομικής ανάλυσης και όχι απόφαση βάσει αποκλειστικά του τι ακούγεται, βάσει μόδας.Πάντως αν ως μόδα ορίζουμε τη ζήτηση από τις αγορές υπάρχουν όντως προϊόντα με σημαντική ζήτηση:

Κτηνοτροφές
Όσπρια για ανθρώπινη κατανάλωση
Ξυροί καρποί

greek-agriculture

TGΠοιο το μέλλον και ποιες είναι οι προβλεπόμενες τάσεις για την ελληνική αγροτική οικονομία;

ΕΓΕμείς βλέπουμε το μέλλον της ελληνικής αγροτικής οικονομίας με αισιοδοξία. Οι βασικοί λόγοι της αισιοδοξίας μας είναι οι εξής:

• Η αγροτική οικονομία άντεξε στα δύσκολά χρόνια της οικονομικής ύφεσης
• Από τη φύση του ο πρωτογενής τομέας είναι η βάση κάθε αναπτυξιακής προσπάθειας και ανασυγκρότησης.
• Οι παγκοσμιοποιημένες συνθήκες προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες.

Δυσκολίες σίγουρα θα υπάρξουν και πιθανόν να γίνουν και απότομες προσαρμογές στις νέες συνθήκες για τη δημιουργία πιο βιώσιμων εκμεταλλεύσεων, προσαρμογές που θα κάνουν μεγάλο αριθμό μικρών παραγωγών να συναντήσει σημαντικές δυσκολίες. Μια τέτοια αλλαγή παραδείγματος χάριν είναι η αλλαγή του φορολογικού καθεστώτος των γεωργών-κτηνοτρόφων που διαφαίνεται μέσα από τη νέα συμφωνία με τους θεσμικούς δανειστές της χώρας μας. Από ότι φαίνεται δε θα αργήσει η μέρα που οι γεωργοί μας θα αντιμετωπίζονται φορολογικά σαν οποιονδήποτε άλλο επιχειρηματία.

Για το μέσο-μακροπρόθεσμο μέλλον της ελληνικής αγροτικής οικονομίας λοιπόν διαβλέπουμε τις ακόλουθες σημαντικές τάσεις:

Μεγέθυνση και βελτίωση βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων.
Θεωρούμε πως τα επόμενα χρόνια θα υπάρξουν διάφορες θεσμικές αλλαγές και πιέσεις από την ΕΕ για βελτίωση της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων, θα δημιουργηθούν λιγότερες και μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις. Εκ των πραγμάτων οι εκμεταλλεύσεις αυτές θα λειτουργούν περισσότερο επιχειρηματικά, θα είναι στραμμένες στην αγορά. Κατά την άποψή μας οι μεγέθυνση των εκμεταλλεύσεων θα ήταν καλό για κοινωνικούς λόγους και για λόγους διάχυσης των ωφελειών σε μεγαλύτερη μερίδα του πληθυσμού, να γίνει υπο την ομπρέλα συλλογικοτήτων (συνεταιρισμοί, ομάδες παραγωγών κτλ). Πάντως αν δεν γίνει έτσι, θα γίνει με τον κλασσικό τρόπο της συγκέντρωσης του κλήρου από λίγους μεγάλους παραγωγούς.

Εξασφάλιση διάθεσης της παραγωγής μέσω της συμβαολαιακής γεωργίας και κτηνοτροφίας.
Όπως έχουμε ήδη αναφέρει τα κόστη παραγωγής είναι πλέον αρκετά υψηλά, ενώ οι τιμές πώλησης των τελικών προϊόντων είναι πολύ μεταβλητές. Οι παραγωγοί λοιπόν θα στρέφονται ολοένα και περισσότερο στην εξασφάλιση που τους παρέχει η εκ των προτέρων συμφωνία για διάθεση της παραγωγής τους σε συγκεκριμένες τιμές στη βιομηχανία, μέσω κλειστών συμβολαίων πριν την έναρξη της παραγωγικής περιόδου. Μείωση του ρίσκου λοιπόν!

Οργανωμένος και καθετοποιημένες μονάδες.
Σημαντική αύξηση της παραγωγής μέσα από οργανωμένες και καθετοποιημένες παραγωγικές μονάδες όπως θερμοκήπια, υδροπονικές μονάδες, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις με ίδια παραγωγή ζωοτροφών, μικρές και μεσαίες μεταποιητικές μονάδες κτλ.
Μεταβολή της αναλογία φυτικής /ζωική παραγωγής
Μεταβολή της αναλογίας προϊόντος φυτικής/ζωικής παραγωγής προς όφελος της ζωικής. Σήμερα η αναλογία αυτή είναι περίπου 3:1 δηλαδή για κάθε 3 ευρώ που παράγει η φυτική παραγωγή, η ζωική παράγει 1. Η αναλογία αυτή είναι κατά πολύ μικρότερη του Ευρωπαϊκού μέσου όρου για τη ζωική παραγωγή που είναι 1:1 και αν λάβουμε υπόψη πως η χώρα είναι εξόχως ελλειμματική σε προϊόντα ζωικής προέλευσης, θεωρούμε πως κάτι θα γίνει για αυτό στο μεσοπρόθεσμο μέλλον. Παρόλα αυτά δεν θεωρούμε πως θα αλλάξει άρδην η κατάσταση και κατά τη γνώμη μας ούτε πρέπει. Η μεσογειακή διατροφή την οποία πρεσβεύει η ελληνική αγροτική παραγωγή και την οποία θα πρέπει να προβάλουμε διεθνώς βασίζεται στη φυτική παραγωγή, εκεί είναι το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα, σε αυτό πρέπει να βασιστούμε.

Βελτίωση του ισοζυγίου διεθνών εμπορικών συναλλαγών
Βελτίωση του ισοζυγίου διεθνών εμπορικών συναλλαγών στον αγροδιατροφικό τομέα, κυρίως μέσα από αύξηση των εξαγωγών. Ακόμα και σήμερα και παρα τις βελτιώσεις που έγιναν τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας είναι ελλειμματική στο ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών και αυτού του τομέα. Σε ότι αφορά τα αγροτικά προϊόντα και τα τρόφιμα λοιπόν είμαστε ελλειμματικοί κατά 1-1,5 δις € το χρόνο. Το έλλειμμα αυτό σιγά σιγά θεωρούμε ότι θα μειώνεται και σε μερικά χρόνια το ισοζύγιο θα είναι ισοσκελισμένο. Νομίζουμε πως όλο και περισσότερα ποιοτικά ελληνικά προϊόντα θα βρίσκουν το δρόμο τους προς τις διεθνείς αγορές και σε καλές τιμές.

Βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και πιστοποίηση αυτής.
Θα παράγονται περισσότερα ποιοτικά προϊόντα και μάλιστα θα αναζητείται τρόπος για πιστοποίηση της ποιότητας αυτής με διάφορα αναγνωρισμένα σήματα για ευκολότερη πρόσβασή στις διεθνείς αγορές.

Νέο ανθρώπινο δυναμικό στην παραγωγή.
Νέοι μορφωμένοι γεωργοί και κτηνοτρόφοι θα μπολιάσουν των αγροτικό πληθυσμό και θα φέρουν έναν αέρα ανανέωσης στην ελληνική ύπαιθρο κουβαλώντας μαζί τους νέες ιδέες και κίνητρο για δημιουργία και ανάπτυξη.

 

Για περαιτέρω ερωτήσεις μπορείτε να έρθετε σε επαφή κατευθείαν με την Ελληνική Γεωργία καλώντας το  2112158960 η στέλνοντας email στο [email protected]

πίσω στα άρθρα

Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο για να λάβετε μελλοντικά άρθρα:

« | »